آموزش Selenium با پایتون — اتوماسیون مرورگر

رفیق برنامه‌نویس، آماده‌ای تا جادوی اتوماسیون وب رو با پایتون و Selenium تجربه کنی؟ تو دنیای پرسرعت امروز، دیگه وقت نداریم کارهای تکراری وب رو دستی انجام بدیم. از تست خودکار وب‌سایت‌ها گرفته تا جمع‌آوری داده‌ها (Web Scraping) و حتی شبیه‌سازی فعالیت کاربر، Selenium با پایتون مثل یک دستیار خستگی‌ناپذیر کنارته. با این مقاله جامع، قدم به قدم همراهتیم تا از صفر تا صد این مهارت فوق‌العاده رو یاد بگیری و به مرورگرت فرمان بدی. همین الان می‌تونی به کدهای آماده و اسنیپت‌های پایتون ما یه سر بزنی و ابزارهات رو تکمیل کنی.

برای هر سوال یا نیاز به پشتیبانی هم می‌تونی با شماره 09202232789 در تماس باشی.

نقشه راه آموزش Selenium با پایتون

• ۱. Selenium چیه و چرا باید ازش استفاده کنیم؟
• ۲. پایتون، بهترین دوست Selenium
• ۳. شروع کار: نصب و راه‌اندازی
• ۴. اولین اسکریپت اتوماسیون شما
• ۵. مفاهیم پیشرفته در Selenium
• ۶. بهترین روش‌ها و نکته‌ها
• ۷. عیب‌یابی سریع: مشکلات رایج و راه‌حل‌ها
• ۸. سوالات متداول (FAQ)
• ۹. حرف آخر

pip install selenium

from selenium import webdriver
from selenium.webdriver.chrome.service import Service
from selenium.webdriver.common.by import By
import time

# مسیر به فایل ChromeDriver رو مشخص کن
# اگه WebDriver رو به PATH سیستم اضافه کردی، نیازی به این خط نیست
# service = Service(executable_path='/path/to/chromedriver') 
# driver = webdriver.Chrome(service=service)

# یا اگه درایور تو PATH سیستم هست یا در کنار اسکریپت
driver = webdriver.Chrome() 

# یه صفحه وب رو باز می‌کنیم
driver.get("https://fa-tools.ir/")

# عنوان صفحه رو چاپ می‌کنیم
print(f"عنوان صفحه: {driver.title}")

# چند ثانیه صبر می‌کنیم تا بتونیم مرورگر رو ببینیم
time.sleep(5) 

# مرورگر رو می‌بندیم
driver.quit()

# پیدا کردن المنت با ID
element_by_id = driver.find_element(By.ID, "some-id")

# پیدا کردن المنت با کلاس (اولین المنت)
element_by_class = driver.find_element(By.CLASS_NAME, "some-class")

# پیدا کردن همه المنت‌ها با تگ 'a' (لینک‌ها)
all_links = driver.find_elements(By.TAG_NAME, "a")
for link in all_links:
    print(link.get_attribute("href"))

# پیدا کردن المنت با CSS Selector
element_by_css = driver.find_element(By.CSS_SELECTOR, "div.container > p.text")

# پیدا کردن المنت با XPath
element_by_xpath = driver.find_element(By.XPATH, "//input[@name='username']")

# فرض می‌کنیم یه فیلد جستجو با ID 'search-box' داریم
search_box = driver.find_element(By.ID, "search-box")
search_box.send_keys("آموزش Selenium")
search_box.submit() # یا می‌تونیم دکمه جستجو رو پیدا کرده و روش کلیک کنیم

# اگه یه دکمه با متن "Submit" داریم
submit_button = driver.find_element(By.XPATH, "//button[contains(text(), 'Submit')]")
submit_button.click()

driver.implicitly_wait(10) # تا ۱۰ ثانیه برای پیدا کردن المنت صبر می‌کنه

from selenium.webdriver.support.ui import WebDriverWait
from selenium.webdriver.support import expected_conditions as EC

# تا زمانی که المنت با ID 'myButton' قابل کلیک شود، حداکثر تا ۲۰ ثانیه صبر کن
try:
    button = WebDriverWait(driver, 20).until(
        EC.element_to_be_clickable((By.ID, "myButton"))
    )
    button.click()
except Exception as e:
    print(f"خطا: المنت یافت نشد یا قابل کلیک نبود: {e}")

try:
    alert = driver.switch_to.alert
    print(f"متن هشدار: {alert.text}")
    alert.accept() # تایید هشدار
except NoAlertPresentException:
    print("هیچ هشداری وجود ندارد.")

# سوئیچ با ID یا Name فریم
driver.switch_to.frame("frame-id-or-name")

# سوئیچ با المنت فریم
# frame_element = driver.find_element(By.TAG_NAME, "iframe")
# driver.switch_to.frame(frame_element)

# حالا می‌تونی با المنت‌های داخل فریم کار کنی
element_in_frame = driver.find_element(By.ID, "element-inside-frame")

# برای برگشتن به محتوای اصلی صفحه
driver.switch_to.default_content()

from selenium.webdriver.support.ui import Select

# فرض می‌کنیم یه دروپ‌داون با ID 'my-dropdown' داریم
select_element = driver.find_element(By.ID, "my-dropdown")
select = Select(select_element)

# انتخاب بر اساس مقدار (value)
select.select_by_value("option1")

# انتخاب بر اساس متن قابل مشاهده
select.select_by_visible_text("Option Text 2")

# انتخاب بر اساس ایندکس (اولین گزینه ایندکس 0 دارد)
select.select_by_index(2)

# دریافت تمام گزینه‌های دروپ‌داون
for option in select.options:
    print(option.text)

# اسکرول به پایین صفحه
driver.execute_script("window.scrollTo(0, document.body.scrollHeight);")
time.sleep(2) # یه مکث کوتاه برای لود شدن المنت‌ها

# اسکرول به المنت خاص
target_element = driver.find_element(By.ID, "some-footer-element")
driver.execute_script("arguments[0].scrollIntoView();", target_element)
time.sleep(2)

# گرفتن اسکرین‌شات
driver.save_screenshot("screenshot.png")
# یا اسکرین‌شات از یک المنت خاص
# target_element.screenshot("element_screenshot.png")

from selenium import webdriver
from selenium.webdriver.chrome.options import Options

chrome_options = Options()
chrome_options.add_argument("--headless") # فعال کردن حالت Headless
chrome_options.add_argument("--disable-gpu") # توصیه شده برای ویندوز
chrome_options.add_argument("--window-size=1920,1080") # تنظیم اندازه پنجره مجازی

driver = webdriver.Chrome(options=chrome_options)
driver.get("https://fa-tools.ir/")
print(f"عنوان صفحه در حالت Headless: {driver.title}")
driver.quit()

ساختار فایل:

project/
├── tests/
│   └── test_login.py
├── pages/
│   └── login_page.py
│   └── home_page.py
└── drivers/
    └── chromedriver
    

from selenium.webdriver.common.by import By
from selenium.webdriver.support.ui import WebDriverWait
from selenium.webdriver.support import expected_conditions as EC

class LoginPage:
    URL = "https://example.com/login"
    USERNAME_INPUT = (By.ID, "username")
    PASSWORD_INPUT = (By.ID, "password")
    LOGIN_BUTTON = (By.XPATH, "//button[@type='submit']")
    ERROR_MESSAGE = (By.CLASS_NAME, "error-message")

    def __init__(self, driver):
        self.driver = driver

    def load(self):
        self.driver.get(self.URL)

    def login(self, username, password):
        self.driver.find_element(*self.USERNAME_INPUT).send_keys(username)
        self.driver.find_element(*self.PASSWORD_INPUT).send_keys(password)
        self.driver.find_element(*self.LOGIN_BUTTON).click()

    def get_error_message(self):
        return WebDriverWait(self.driver, 10).until(
            EC.visibility_of_element_located(self.ERROR_MESSAGE)
        ).text
    

import pytest
from selenium import webdriver
from pages.login_page import LoginPage # فرض می‌کنیم فایل login_page.py در پوشه pages است

@pytest.fixture
def browser():
    driver = webdriver.Chrome()
    yield driver
    driver.quit()

def test_successful_login(browser):
    login_page = LoginPage(browser)
    login_page.load()
    login_page.login("correct_user", "correct_password")
    # اینجا باید بررسی کنی که لاگین موفقیت آمیز بوده
    # مثلاً با بررسی URL یا وجود المنت Home Page

def test_failed_login(browser):
    login_page = LoginPage(browser)
    login_page.load()
    login_page.login("wrong_user", "wrong_password")
    assert "Invalid credentials" in login_page.get_error_message()
    

driver = webdriver.Chrome()
try:
    driver.get("https://fa-tools.ir/")
    # کارهای اتوماسیون شما
    # ...
except Exception as e:
    print(f"خطایی رخ داد: {e}")
finally:
    driver.quit() # مطمئن میشیم مرورگر همیشه بسته میشه

۷.۱. ارور NoSuchElementException

علت: المنت مورد نظر پیدا نشده.

• راه‌حل ۱ (انتظار): تقریباً ۹۰٪ مواقع مشکل از اینه که صفحه هنوز لود نشده. از WebDriverWait و expected_conditions (انتظار صریح) استفاده کن.
• راه‌حل ۲ (Locator غلط): مطمئن شو که Locator (ID, XPath, CSS Selector) رو درست نوشتی. با استفاده از ابزارهای توسعه مرورگر (Inspect Element) المنت رو دقیقاً بررسی کن.
• راه‌حل ۳ (داخل Frame): اگه المنت داخل iframe هست، اول باید به اون فریم سوئیچ کنی (driver.switch_to.frame()).
• راه‌حل ۴ (پنهان بودن): المنت ممکنه مخفی باشه یا نیاز به اسکرول کردن داشته باشی تا ظاهر بشه (driver.execute_script("window.scrollTo(0, document.body.scrollHeight);")).

۷.۲. ارور WebDriverException: Message: 'chromedriver' executable needs to be in PATH.

علت: WebDriver (مثل ChromeDriver) پیدا نشده.

• راه‌حل ۱ (مسیر): مطمئن شو که فایل WebDriver رو تو مسیری گذاشتی که پایتون بتونه پیداش کنه (مثلاً کنار فایل اسکریپتت). یا مسیر کاملش رو به Service(executable_path='مسیر_درایور') پاس بده.
• راه‌حل ۲ (PATH سیستم): فایل WebDriver رو به متغیر محیطی PATH سیستم عاملت اضافه کن. (این کار برای یه برنامه‌نویس اتوماسیون ضروری است.)
• راه‌حل ۳ (نسخه نامطابق): نسخه WebDriver باید با نسخه مرورگرت همخونی داشته باشه. اگه مرورگرت آپدیت شده، WebDriver رو هم آپدیت کن.

۷.۳. ارور ElementNotInteractableException

علت: المنت پیدا شده، اما فعلاً قابل تعامل (مثلاً کلیک یا وارد کردن متن) نیست.

• راه‌حل ۱ (انتظار): با EC.element_to_be_clickable() مطمئن شو که المنت قبل از کلیک کردن، آماده تعامله.
• راه‌حل ۲ (پوشانده شدن): یه المنت دیگه ممکنه روی المنت مورد نظرت باشه (مثلاً یه پاپ‌آپ یا لایه Overlay). اون المنت رو باید مدیریت کنی (ببندیش یا بهش سوئیچ کنی).
• راه‌حل ۳ (غیرفعال بودن): المنت ممکنه توسط جاوااسکریپت غیرفعال شده باشه (ویژگی disabled).

۷.۴. مرورگر بدون دلیل بسته می‌شود

علت: مشکل در WebDriver یا ناسازگاری.

• راه‌حل ۱ (به‌روزرسانی): Selenium و WebDriver و حتی مرورگرت رو به آخرین نسخه به‌روزرسانی کن. ناسازگاری نسخه‌ها از دلایل شایع هستن.
• راه‌حل ۲ (Optionها): اگه داری از گزینه‌های (Options) خاصی برای مرورگر استفاده می‌کنی (مثلاً حالت Headless), مطمئن شو که درست تنظیم شدن. مثلاً --disable-gpu گاهی اوقات کمک کننده است.
• راه‌حل ۳ (کش): گاهی اوقات کش مرورگر ممکنه مشکل ایجاد کنه. می‌تونی از پروفایل کاربری تمیز (clean profile) استفاده کنی.

۱. آیا Selenium فقط برای تست وب‌سایت‌هاست؟

نه رفیق! درسته که Selenium تو تست اتوماتیک خیلی معروفه، اما می‌تونی برای وب اسکرپینگ (جمع‌آوری داده از وب)، اتوماسیون کارهای تکراری روزمره تو مرورگر، و حتی پر کردن خودکار فرم‌ها ازش استفاده کنی. هر جایی که نیاز داری مرورگر یه کار رو خودش انجام بده، Selenium به کارت میاد.

۲. بهترین راه برای پیدا کردن المنت‌ها چیه؟

بهترین راه بستگی به وضعیت المنت داره. اگه المنت ID منحصربه‌فرد داره، همیشه از By.ID استفاده کن، چون سریع‌ترین و پایدارترینه. بعد از اون، CSS Selector یه انتخاب عالی و قدرتمنده. XPath رو بذار برای مواقعی که هیچ راه دیگه‌ای نداری، چون ممکنه به تغییرات UI حساس باشه و کدتو شکننده‌تر کنه.

۳. چطور می‌تونم از بسته شدن ناگهانی مرورگر جلوگیری کنم؟

این مشکل معمولاً به دلیل ناسازگاری نسخه WebDriver با مرورگرت یا قدیمی بودن نسخه Selenium اتفاق میفته. مطمئن شو که همه رو به آخرین نسخه به‌روزرسانی کردی. همچنین، همیشه از بلاک try...finally برای بستن driver.quit() استفاده کن، این باعث میشه حتی اگه اسکریپتت خطا داد، منابع مرورگرت آزاد بشن و سیستم هنگ نکنه.

۴. آیا می‌توانم بدون باز شدن پنجره مرورگر از Selenium استفاده کنم؟

بله، قطعاً! با فعال کردن حالت Headless مرورگر می‌تونی این کار رو انجام بدی. برای کروم، با افزودن chrome_options.add_argument("--headless") به گزینه‌های کروم این قابلیت فعال میشه. این حالت برای اجرای اسکریپت‌ها روی سرورها یا وقتی نمی‌خوای حواس کاربر پرت بشه، خیلی مفیده.

۵. چطور می‌تونم با المنت‌هایی که با جاوااسکریپت لود میشن کار کنم؟

اینجا دقیقاً جاییه که انتظار صریح (Explicit Wait) به کارت میاد. با WebDriverWait و expected_conditions می‌تونی به Selenium بگی تا زمانی که المنت مورد نظرت قابل مشاهده، قابل کلیک یا فعال نشده، صبر کنه. این روش تضمین می‌کنه که کد شما قبل از تعامل با المنت، صبر می‌کنه تا المنت کاملاً آماده باشه. هرچند که زمان وابت هم مهمه و باید یه مقدار منطقی باشه.